Grypa jest najczęstszą przyczyną infekcji wirusowych u dzieci (Spośród potwierdzonych laboratoryjnie infekcji wirusowych u dzieci). Dzieci poniżej 3 rż są w grupie ciężkiego przebiegu infekcji (podobnie jak osoby powyżej 65r), wymagającej hospitalizacji. W tej grupie wiekowej częściej dochodzi też do rozwoju powikłań w przebiegu grypy:
- nadkażeń bakteryjnych (zapalenia ucha środkowego, zapalenia płuc, czy zatok),
- drgawek gorączkowych,
- odwodnienia.
Na podstawie objawów klinicznych nie jesteśmy w stanie odróżnić objawów grypy od COVID-19.
Na szczepionkę przeciw wirusowi SARS CoV-2 będziemy musieli jeszcze poczekać. Dlatego warto zabezpieczyć dziecko przynajmniej przeciw jednej z tych infekcji, z którymi przyjdzie nam zmierzyć się w tym sezonie.
Wg zaleceń WHO – w czasie pandemii COVID-19 priorytetem jest realizacja kalendarza szczepień obowiązkowych oraz SZCZEPIENIE P/ GRYPIE ( i pneumokokom) OSÓB Z NAJBARDZIEJ NARAŻONYCH GRUP:
- wiek : 6-59 mż,
- >50 rż (wg CDC),
- choroby przewlekłe: układu oddechowego (astma oskrzelowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc), oraz układu krążenia, choroby metaboliczne (cukrzyca), choroby nerek, wątroby, układu nerwowego, zaburzenia odporności,
- kobiety ciężarne i przygotowujące się do ciąży (ryzyko związane nie tylko z wpływem samego wirusa grypy, ale również z gorączką w pierwszym trymestrze ciąży, która może mieć negatywny wpływ na rozwój płodu),
- osoby przebywające w domach opieki i innych ośrodkach opieki długoterminowej,
- osoby ze skrajną otyłością (BMI > 40).
Wg zaleceń ACIP (Advisory Committee on Immunisation Practices) szczepienie p/ grypie zaleca się wszystkim osobom> 6 miesiąca życia, u których nie stwierdza się przeciwwskazań ($).
Na polskim rynku aktualnie dostępne są dwa rodzaje szczepionek: domięśniowa ( zawierająca inaktywowane wirusy ) przeznaczona dla osób >6 mż oraz donosowa (zawierająca żywe, atenuowane cząsteczki wirusa), którą można stosować u dzieci >24 mż.
Obie szczepionki wykazują porównywalną skuteczność. W przypadku małych dzieci, przerażonych widokiem igły warto jednak wybrać tą drugą, mniej traumatyczną.
Dzieciom poniżej 9 rż, które nie były uprzednio szczepione przeciwko grypie sezonowej należy podać drugą dawkę – w minimalnym odstępie 4 tygodni. Jest to bardzo ważne aby szczepienie było skuteczne!
Ochrona dzieci <6 miesiąca życia powinna odbywać się poprzez stosowanie tzw. strategii kokonowej – czyli szczepienie osób z najbliższego otoczenia. Szczepienie zalecane jest szczególnie kobietom w ciąży, które również narażone są na ryzyko ciężkiego przebiegu choroby oraz związanych z nim zaburzeń rozwoju płodu.
Należy pamiętać, że szczepienie p/ grypie chroni przed ciężkim, wymagającym hospitalizacji zachorowaniem na grypę. NIE chroni przed zachorowaniem w ogóle, ani przed zachorowaniem na inne (częste u dzieci) infekcje wirusowe!
Przeciwwskazania do szczepienia – są nieliczne. Obejmują nadwrażliwość na składniki szczepionki oraz ciężką alergię na jajo kurze (ciężka reakcja anafilaktyczna). Dodatkowe przeciwwskazania istnieją w przypadku szczepienia szczepionką żywą. Ostatecznie do szczepienia kwalifikuje zawsze lekarz i to z nim należy omówić indywidualnie występowanie ewentualnych przeciwwskazań. Przed szczepieniem nie jest jednak wymagane wykonywanie testów alergicznych.
! Szczepionka donosowa zawiera atenuowane żywe wirusy i istnieje możliwość przeniesienia wirusa na osoby z obniżoną odpornością.
Wielu rodziców obawia się występowania niepożądanego odczynu po szczepieniu (NOP). Jak w przypadku każdego innego szczepienia odczyn taki może wystąpić. Na podstawie dostępnych badań klinicznych – po szczepieniu p/ grypie szczepionką donosową najczęściej występowały przejściowe, łagodne, niezbyt dokuczliwe NOP: przekrwienie błony śluzowej nosa, wodnisty wyciek z nosa, złe samopoczucie, brak łaknienia, ból głowy, mięśni, gorączka. Nie obserwowano ciężkich NOP – wymagających interwencji lekarskiej.
W Polsce – w przeciwieństwie do np. Wielkiej Brytanii, czy Stanów Zjednoczonych – szczepienie p/ grypie dla dzieci nie jest niestety refundowane.
Zdecydowanie lepiej jednak zapobiegać, niż leczyć – dlatego jeszcze raz zachęcam do podjęcia decyzji o szczepieniu przeciwko grypie!
